Smaller Default Larger

Pomiary

  • Uprawnienia do wykonywania badania oświetlenia
    Temat uprawnień do badania oświetlenia budzi często kontrowersje szczególnie gdy zlecający wymaga tych uprawnień od wykonawcy. Oczywiście może ponieważ "klient płaci, klient wymaga", jednak nie ma do tego podstaw prawnych.
    Z dniem 1 stycznia 2003r. utraciła moc ustawa z 3 kwietnia 1993r. o normalizacji i tym samym do badania oświetlenia nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej w sprawie badań i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 1996r. nr 86, poz. 394). Oświetlenie zostało wyłączone z grupy czynników szkodliwych.
    Nie ma zatem formalnego urzędu i dokumentu, który dopuszcza kogoś do wykonywania badań. Dobrze jednak postarać się o świadectwo ukończenia kursu, szkolenia by potwierdzić swoje kompetencje. Czasem wspomina się o tym, że uprawnienia wydawane przez SEP, z uwagi na zakres uprawnień a konkretnie chodzi o pozycję dotyczącą instalacji elektrycznych oświetleniowych, upoważniają bądź potwierdzają kompetencje do wykonywania badań oświetlenia.
    Jest to błędne założenie, ponieważ uprawnienia energetyczne obejmują zakresem elektryczne instalacje oświetleniowe i bezpieczeństwo ich wykonania i eksploatacji. Nie szkoli się w ramach uprawnień SEP z zakresu badań oświetlenia i nikt nie weryfikuje tej wiedzy podczas egzaminu.

     

    Badanie oświetlenia elektrycznego we wnętrzach

    Szkolenie zostało opracowane na podstawie najnowszych norm i dotyczy analizy pomiarów natężenia: oświetlenia ogólnego, oświetlenia stanowiskowego, oświetlenia awaryjnego

    Szkolenie przeznaczone jest przede wszystkim dla osób, które chcą wykonywać pomiary oświetlenia

    Szkolenie trwa od 6 godzin i zawiera następujące tematy:

    • Wielkości świetlne (fotometryczne)
    • Kryteria oświetlenia
    • Charakterystyka elektrycznych źródeł światła
    • Podstawowe informacje o technice pomiarowej i miernikach
    • Wymagania norm oświetleniowych i przepisów prawnych
    • Ocena warunków oświetlenia miejsc pracy we wnętrzach
    • Zasady wykonywania badań
    • Pomiar natężenia oświetlenia
    • Określenie równomierności oświetlenia
    • Sprawdzenie wskaźników olśnienia oraz oddawania barw
    • Sprawdzenie luminancji opraw oświetleniowych
    • Ocena oświetlenia wnętrz światłem dziennym
    • Pomiar natężenia oświetlenia dziennego
    • Ocena warunków oświetlenia miejsc pracy na zewnątrz
    • Oświetlenie awaryjne
    • Wymagania norm i przepisów
    • Zasady wykonywania badań
    • Kryteria oceny oświetlenia awaryjnego
    • Dokumentacja powykonawcza. Sporządzanie protokołów z pomiarów
    • Charakterystyka programu komputerowego Foton 2
    • Zajęcia warsztatowe, pomiary luksomierzem  SONEL LXP-1
  • Terminy badań okresowych

     

    Norma PN-HD 60364-6:2008 wymaga,aby częstość okresowego sprawdzania instalacji była ustalana z uwzględnieniem rodzaju instalacji i wyposażenia, jej zastosowania i działania, częstości i jakości konserwacji oraz wpływów zewnętrznych, na które jest narażona. 

    Aktualnie obowiązującym aktem prawnym wprowadzającym wymóg przeprowadzania badań okresowych w odstępach nie dłuższych niż 5-letnich jest Ustawa "Prawo Budowlane" [Ustawa z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity Dz. U. nr 207 z 2006 r .nr 156, poz. 1118 (z poźn.zm.)
    Norma PN-HD 60364-6:2008 proponuje krótszy okres badań, a w przypadkach szczególnego zagrożenia nawet terminy coroczne. Należą do nich:
    ▪ miejsca pracy lub pomieszczenia, gdzie występuje ryzyko porażenia elektrycznego, pożaru lub wybuchu spowodowanego degradacją,
    ▪ miejsca pracy lub pomieszczenia, gdzie występują instalacje zarówno niskiego, jak i wysokiego napięcia,
    ▪ obiekty komunalne
    ▪ tereny budowy
    ▪ miejsca, w których używany jest sprzęt przenośny

    Oprócz wymienionych wyżej aktów prawnych i normatywnych, ciągle i niezmiennie istotnym wymogiem przy określaniu terminów badań okresowych są zasady wiedzy technicznej.
    Bazując na zasadach wiedzy technicznej zaleca się podmiotom przyłączanym do sieci elektroenergetycznych opracowanie instrukcji ruchu i eksploatacji. Instrukcje te powinny określać zakres, procedury i czynności związane z ruchem i eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych należących do tych podmiotów.
    W omawianych instrukcjach powinny być podane czasokresy badań okresowych dostosowane do warunków środowiskowych panujących w danym obiekcie. Instrukcje te powinny być zatwierdzone przez kierownika zakładu i skierowane do stosowania.Konieczność opracowania tej instrukcji nakłada zapis Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego (DzU z dnia 29 maja 2007 r.) 
    Taka instrukcja zatwierdzona przez kierownika zakładu staje się dokumentem obowiązującym na terenie danego zakładu w zakresie eksploatacji sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych.

    Racjonalne wymagania dotyczące czasookresów badań eksploatacyjnych urządzeń i instalacji elektrycznych określają "Wytyczne wykonywania badań okresowych" opracowane przez COBR "Elektromontaż" w 1999 r.


    Zalecane czasookresy pomiarów eksploatacyjnych instalacji i urządzeń elektrycznych:

    Lp.

    Rodzaj pomieszczenia

    Okres czasu pomiędzy sprawdzeniami

    Rezystancji izolacji

    Skuteczność ochrony przeciwporażeniowej

    1

    O wyziewach żrących

    Nie rzadziej, niż co 1 rok

    Nie rzadziej, niż co 1 rok

    2

    Zagrożone wybuchem

    Nie rzadziej, niż co 1 rok

    Nie rzadziej, niż co 1 rok

    3

    Otwarta przestrzeń

    Nie rzadziej, niż co 5 rok

    Nie rzadziej, niż co 1 rok

    4

    Bardzo wilgotne o wilg. Ok. 100%i przejściowo wilgotne (75 do 100%)

    Nie rzadziej, niż co 5 rok

    Nie rzadziej, niż co 1 rok

    5

    Gorące (o temperaturze powietrza ponad 35 C)

    Nie rzadziej, niż co 5 rok

    Nie rzadziej, niż co 1 rok

    6

    Zagrożone pożarem

    Nie rzadziej, niż co 1 rok

    Nie rzadziej, niż co 5 rok

    7

    Stwarzające zagrożenie dla ludzi (ZL I, ZLII i ZL III)

    Nie rzadziej, niż co 1 rok

    Nie rzadziej, niż co 5 rok

    8

    Zapylone

    Nie rzadziej, niż co 5 rok

    Nie rzadziej, niż co 5 rok

    9

    Pozostałe niewymienione w p.1-8

    Nie rzadziej, niż co 5 rok

    Nie rzadziej, niż co 5 rok

    Lp.7 - bardzo ważny element z punktu widzenia bezpieczeństwa p.poż. Pracownicy odpowiedzialni za zarządzanie budynkami często nie pamiętają o konieczności wykonywania tych badań nie rzadziej, niż co 1 rok. W razie jakiegokolwiek zdarzenia ( np. pożar obiektu) osoby, które nie dopełniły tego obowiązku narażone są na poważne konsekwencje prawne
    ZL I - budynki użyteczności publicznej lub ich części, w których mogą przebywać ludzie w grupach ponad 50 osób,
    ZL II - Budynki lub ich części przeznaczone do użytku ludzi o ograniczonej zdolności poruszania się,
    ZL III - szkoły, budynki biurowe, domy studenckie, internaty, hotele, ośrodki zdrowia, otwarte przychodnie lekarskie, sanatoria, lokale handlowo-usługowe, w których może przebywać do 50 osób, koszary, pomieszczenia ETO, zakłady karne i inne podobne.

    CZASOOKRESY POZOSTAŁYCH POMIARÓW

    Lp.

    Rodzaj pomiarów

    Okres czasu pomiędzy sprawdzeniami

    1

    Pomiary rezystancji uziomów i badania instalacji odgromowej w obiektach zagrożonych wybuchem (np. stacje benzynowe)

    Nie rzadziej, niż co 1 rok

    2

    Pomiary rezystancji uziomów i badania instalacji odgromowej w obiektach niewymienionych w p.1

    Nie rzadziej, niż co 5 lat

    3

    Pomiary natężenia oświetlenia

    Nie rzadziej, niż co 5 lat. Zalecane, co 2 lata.

    4

    Badanie i pomiary oświetlenia awaryjnego

    Nie rzadziej, niż co 1 rok

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    ELEKTRONARZĘDZIA

    Użytkownik jest zobowiązany na bieżąco sprawdzać stan elektronarzędzia przed rozpoczęciem pracy i po jej zakończeniu lub na początku każdej zmiany roboczej. Częstotliwość przeglądów kontrolnych jest uzależniona od kategorii użytkowania elektronarzędzia.

    CZĘSTOTLIWOŚĆ PRZEGLĄDÓW KONTROLNYCH

    Częstotliwość przeglądów kontrolnych w zależności od kategorii użytkowania podaje tablica:

      Przeglądy kontrolne  

    Kategoria

    użytkowania

    Eksploatacja elektronarzędzia

    Przeglądy kontrolne

    wykonywać, co:

    0

    dorywczo, co kilka dni 12 miesięcy

    I

    dorywczo, kilkakrotnie w ciągu jednej zmiany 6 miesięcy

    II

    często w ciągu jednej zmiany 4 miesiące

    III

     

    często w ciągu kilkunastu kolejnych godzin lub zainstalowane na stałe, np. na linii produkcyjnej, montażowej 2 miesiące

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    Kategorię użytkowania elektronarzędzia określa użytkownik w zależności od charakteru pracy narzędzia.

     

    PLAC BUDOWY
    Okresowa kontrola stanu stacjonarnych urządzeń elektrycznych na terenach budowy pod względem bezpieczeństwa.

    Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu robót budowlanych stanowi:

    §58 Okresowa kontrola stanu stacjonarnych urządzeń elektrycznych na terenach budowy pod względem bezpieczeństwa odbywa się, co najmniej jeden raz w miesiącu, natomiast kontrola stanu i oporności izolacji tych urządzeń, co najmniej dwa razy w roku, w okresach najmniej korzystnych dla stanu izolacji tych urządzeń i ich oporności a ponadto: 
    1) przed uruchomieniem urządzenia po dokonaniu zmian, przeróbek i napraw zarówno elektrycznych jak i mechanicznych, 
    2) przed uruchomieniem urządzenia, które nie było czynne przez okres jednego miesiąca lub dłużej, 
    3) przed uruchomieniem urządzenia po jego przemieszczeniu.

    §59 W przypadku zastosowania urządzeń ochronnych w instalacji, o której mowa w § 53 ust. 1 (instalacje rozdziału energii elektrycznej) należy sprawdzić ich działanie każdorazowo przed przystąpieniem do pracy.